Komisja Europejska przyjęła nową decyzję dotyczącą pomocy państwa w formie rekompensat z tytułu świadczenia usług publicznych. Akt o numerze 2025/2630 uchyla dotychczas obowiązującą od ponad dekady decyzję 2012/21/UE, wprowadzając wyższe progi finansowe, nowe definicje w obszarze mieszkalnictwa oraz uproszczone procedury dla państw członkowskich.

Decyzja 2012/21/UE, będąca kluczowym elementem tzw. pakietu Almunia, przez 13 lat regulowała zasady, na jakich gminy i rządy mogły finansować usługi bez konieczności każdorazowego zgłaszania tego Komisji Europejskiej. Nowa Decyzja 2025/2630 stanowi odpowiedź na zmieniające się warunki gospodarcze, inflację oraz kryzys mieszkaniowy w Europie.

Jedną z najbardziej wyczekiwanych zmian jest podniesienie ogólnego progu rekompensaty zwolnionej z obowiązku notyfikacji. Dotychczasowy limit 15 mln EUR rocznie został podniesiony do 20 mln EUR. Oznacza to, że podmioty realizujące usługi publiczne mogą otrzymywać wyższe wsparcie bez biurokratycznych barier, co ma odzwierciedlać wzrost kosztów operacyjnych i inflację od 2012 roku.

Decyzja 2025/2630 kładzie silny nacisk na walkę z kryzysem mieszkaniowym.  Nowe przepisy mają ułatwić finansowanie budownictwa społecznego, które jest energooszczędne i przystępne cenowo. Aby zapobiegać tworzeniu się enklaw biedy, nowa definicja usług związanych z mieszkalnictwem socjalnym pozwala na objęcie wsparciem ograniczonej liczby gospodarstw domowych, które nie są w najtrudniejszej sytuacji, co ma sprzyjać różnorodności społecznej na osiedlach.

Zwolnienie z wymogu zgłoszenia (notyfikacji) nadal obejmuje szpitale oraz szeroki wachlarz usług socjalnych, niezależnie od kwoty rekompensaty. Nowa decyzja precyzuje jednak ich zakres, włączając w to m.in.:

• opiekę długoterminową i opiekę nad dziećmi,
• usługi reintegracji na rynku prac
• wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami (w tym technologie asystujące i centra niezależnego życia).

Decyzja wprowadza klarowne wytyczne dotyczące obliczania „kosztu netto” świadczenia usług. Nowością jest doprecyzowanie zasad dotyczących nadkompensaty – jeżeli jej kwota przekracza 10% średniej rocznej rekompensaty, może zostać odliczona od przyszłych płatności zamiast być natychmiastowo zwracaną, co upraszcza zarządzanie finansami przez samorządy.

Decyzja została opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE 19 grudnia 2025 r. Zgodnie z jej zapisami, wchodzi ona w życie 8 stycznia 2026 r. Państwa członkowskie mają dwa lata na dostosowanie istniejących programów pomocy do nowych wymogów, jednak nowe akty powierzenia usług mogą być wydawane na podstawie nowej decyzji od razu po jej wejściu w życie.

Wprowadzenie Decyzji 2025/2630 to sygnał, że Unia Europejska dąży do odbiurokratyzowania wsparcia dla lokalnych społeczności. Wyższe progi i elastyczniejsze zasady mają pozwolić państwom członkowskim szybciej i skuteczniej reagować na potrzeby obywateli w dobie niepewności gospodarczej.

dodano: 07.01.2026 r.